Web sitesi hızı neden önemli? Core Web Vitals'ı işletme gözüyle okumak

Web sitesi hızı önemli, çünkü yavaş açılan bir sayfa size doğrudan para kaybettirir. Reklamla getirdiğiniz ziyaretçi sayfa açılmadan geri döner; Google da sayfa deneyimini hem reklam kalitesini hem de organik sıralamayı değerlendirirken hesaba katar. Core Web Vitals, Google'ın bu deneyimi ölçmek için kullandığı ölçülerdir ve okumayı öğrendiğinizde sitenizin gerçekten sorunlu olup olmadığını kendiniz görebilirsiniz.

Yavaş site reklamda ve SEO'da neye mal olur

Google Ads'te tıklamanın parasını ödersiniz, ziyaretçi sayfayı görse de görmese de. Mobil veride sayfanın açılmasını bekleyen biri birkaç saniye sonra geri tuşuna basarsa o tıklama boşa gitmiştir. Hesapta bu, düşük dönüşüm oranı olarak görünür. İşletme sahipleri çoğu zaman suçu reklama ya da anahtar kelimelere atar, oysa sorun sayfanın kendisidir.

Bir de kalite puanı var. Google, reklamınızı değerlendirirken açılış sayfası deneyimine de bakar ve sayfanın mobilde rahat kullanılması bu deneyimin parçasıdır. Zayıf bir açılış sayfası, aynı tıklama için rakibinizden daha fazla ödemenize yol açabilir.

SEO tarafında tablo biraz farklı. Core Web Vitals sıralama sinyalleri arasında yer alır ama içeriğin alakasının önüne geçmez. Aramaya iyi cevap veren yavaş bir sayfa, içi boş ama hızlı bir sayfanın gerisinde genellikle kalmaz. Hız daha çok benzer kalitedeki sayfalar arasında belirleyici olur. Asıl etki dolaylıdır: yavaş siteden kaçan ziyaretçi ne form doldurur ne arar, yani trafik aynı kalsa bile gelen iş azalır. İki kanalın farkını merak ediyorsanız SEO mu Google Ads mi yazısına bakabilirsiniz.

LCP, INP ve CLS ne demek

Core Web Vitals'ın her ölçüsü ziyaretçinin yaşadığı bir anı karşılar. Teknik tanımlarını ezberlemenize gerek yok, neyi sorduklarını bilmeniz yeter.

LCP: Sayfanın ana içeriği ne zaman göründü?

Largest Contentful Paint, ekrandaki en büyük görselin ya da metin bloğunun belirdiği anı ölçer. Çoğu sitede bu, en üstteki büyük fotoğraf ya da slayttır. Google'ın iyi kabul ettiği sınır 2,5 saniye. Ziyaretçi için LCP, "site açıldı mı" sorusunun cevabıdır.

INP: Dokunduğumda tepki veriyor mu?

Interaction to Next Paint, ziyaretçi bir düğmeye bastığında, menüyü açtığında ya da forma yazı yazdığında sayfanın ne kadar gecikmeyle tepki verdiğini ölçer. 2024'te eski ölçü olan FID'in yerini aldı. İyi sınır 200 milisaniyedir. Kötü bir INP, "telefon numarasına dokundum ama bir şey olmadı" hissidir. Kişi bir daha basar, sonra vazgeçer.

CLS: Sayfa yüklenirken kayıyor mu?

Cumulative Layout Shift, sayfa yüklenirken içeriğin yerinden ne kadar oynadığını ölçer. Bir bağlantıya dokunmak üzereyken üstte bir şey belirip metni aşağı ittiğini muhtemelen siz de yaşamışsınızdır. Saniye değil puanla ifade edilir ve 0,1'in altı iyi sayılır. Yerel işletme sitelerinde bunun sık görülen sebepleri boyutu tanımlanmamış görseller ve sonradan beliren çerez bildirimleri ya da sohbet balonlarıdır.

Değerlendirme hepsinde aynı mantıkla yapılır: Google, ziyaretlerin yüzde 75'inin bu sınırlar içinde kalıp kalmadığına bakar. Mobil ve masaüstü ayrı değerlendirilir. Yerel işletmeler için asıl bakılması gereken mobil sonuçtur, çünkü müşterinizin sizi bulduğu cihaz büyük ihtimalle telefondur.

PageSpeed Insights'ta saha verisi ile laboratuvar verisi farkı

Sitenizin adresini PageSpeed Insights'a yazdığınızda iki ayrı bölüm görürsünüz. Kafa karışıklığının çoğu bu ikisinin birbirine karıştırılmasından çıkar.

Üstteki bölüm saha verisidir. Chrome kullanan gerçek ziyaretçilerinizin son 28 gündeki deneyiminden derlenir ve Core Web Vitals değerlendirmesinin geçti ya da başarısız sonucu buradan gelir. Google'ın dikkate aldığı veri budur. Siteniz az ziyaret alıyorsa bu bölüm boş kalabilir; bu bir hata değil, yeterli veri olmadığı anlamına gelir.

Alttaki bölüm laboratuvar verisidir. Google sayfanızı o anda, yavaşlatılmış bir bağlantı ve orta seviye bir telefon simülasyonuyla bir kez yükler, sonra 0 ile 100 arasında bir performans puanı verir. Bu puan sorunun nerede olduğunu bulmak için faydalıdır. Ama tek bir ölçümdür ve her denemede birkaç puan oynar.

Pratikte şunu bilmeniz yeterli: 100 puan peşinde koşmak gerekmez. Saha verisinde üç ölçü de yeşilse, laboratuvar puanı örneğin 70 çıksa bile siteniz iyi durumdadır. Saha verisi kırmızıysa laboratuvar puanı ne olursa olsun ortada gerçek bir sorun vardır. Yazılımcınız size yalnızca puanın ekran görüntüsünü gönderiyorsa saha verisini de isteyin.

Siteyi yavaşlatan en sık sebepler

Yerel işletme sitelerinde karşılaştığımız yavaşlık sebepleri birbirine çok benzer. Çoğu karmaşık değildir ve sitenin ilk kurulumunda yapılan tercihlerden gelir.

Büyük görseller

En yaygın sorun budur. Telefonla çekilmiş birkaç megabaytlık bir fotoğraf olduğu gibi yüklenir ve ana sayfanın tepesine konur. Ekranda küçük bir kutuda görünecek bir görsel için ziyaretçi, baskıya uygun boyuttaki dosyayı indirir. Görselleri gösterileceği boyuta küçültmek ve WebP gibi modern bir formata çevirmek çoğu zaman LCP'yi tek başına düzeltir.

Ağır tema ve eklentiler

WordPress sitelerde sık rastlanan tablo şöyle: her işi yapmaya çalışan çok amaçlı bir tema, üstüne sürükle bırak sayfa oluşturucu, ayrı ayrı slayt, galeri ve form eklentileri, bir de sosyal medya akışı. Her eklenti kendi kodunu yükler, çoğu zaman o özelliğin kullanılmadığı sayfalarda bile. Eklenti sayısının kendisinden çok ne yüklediği önemlidir. Yine de yirmi eklentili bir sitede genellikle birkaç tanesi gereksizdir.

Fazla üçüncü taraf kod

Meta pikseli, Google etiketi, ısı haritası aracı, canlı sohbet balonu, gömülü Instagram akışı, harita, YouTube videosu. Her biri başka bir sunucudan kod çeker ve INP sorunlarının arkasında çoğu zaman bunlar vardır. Bir kısmı yıllar önce bir kampanya için eklenmiş ve unutulmuştur. Kullanmadığınız bir takip kodunu kaldırmak hem siteyi hafifletir hem de raporlarınızı sadeleştirir.

Ucuz hosting

Sunucunun ilk yanıtı geç geliyorsa sayfadaki her şey geç başlar. Aynı sunucuyu çok sayıda siteyle paylaşan düşük ücretli paketlerde bu sık görülür ve yoğun saatlerde belirginleşir. PageSpeed Insights'ın teşhis bölümünde sunucu yanıt süresiyle ilgili bir uyarı görüyorsanız sorunun bir kısmı hostingdedir. Tema üzerinde yapılan iyileştirmeler bunu tek başına çözmez.

Hız sorunu nasıl çözülür

Sıra önemli. En çok kazandıran ve en az risk taşıyan adımlardan başlamak mantıklıdır:

1. Görselleri gösterildikleri boyuta küçültün, modern formata çevirin ve her görselin genişlik ile yükseklik değerini tanımlayın (bu, CLS'yi de düzeltir).
2. Sayfanın alt kısımlarındaki görsellerin ve videoların ancak ekrana yaklaşınca yüklenmesini sağlayın. En üstteki ana görseli ise bu geç yüklemenin dışında tutun, yoksa LCP kötüleşir.
3. Önbellekleme kurun. Ziyaretçileriniz farklı şehirlerden geliyorsa bir CDN kullanmayı düşünün.
4. Kullanılmayan eklentileri ve takip kodlarını kaldırın; kalanların yüklenmesini, sayfa etkileşime hazır olana kadar erteleyin.
5. Bunlardan sonra sunucu yanıtı hâlâ yavaşsa hostingi değiştirin.

Bazen en doğru yol yeniden yapmaktır. Yıllar içinde üst üste eklenmiş bir temayı yamamak, sade bir yapıyla siteyi baştan kurmaktan daha pahalıya gelebilir. Bu karar sitenin büyüklüğüne ve taşıdığı içeriğe bağlıdır.

Bir uyarı: hız eklentileri kodları ertelerken bazen dönüşüm takibini de bozar. Form gönderimleri ya da telefon tıklamaları artık kaydedilmiyorsa reklam hesabınız kör uçar ve otomatik teklif stratejisi yanlış yöne gider. Her hız çalışmasından sonra dönüşümlerin hâlâ kaydedildiğini test edin. Neyin nasıl kontrol edileceğini dönüşüm takibi nasıl kurulur yazısında bulabilirsiniz.

Ajansınıza ya da yazılımcınıza sormanız gereken sorular

Teknik ayrıntıyı bilmeniz gerekmiyor, doğru soruları sormanız yeterli. Şu soruların cevapları hem sitenin durumunu hem de karşınızdakinin konuya ne kadar hâkim olduğunu gösterir:

• Saha verisinde mobil LCP, INP ve CLS değerlerimiz ne, hangisi sınırın dışında?
• Sitede kaç eklenti var ve her biri ne için kullanılıyor?
• Yüklediğimiz görseller otomatik olarak küçültülüp sıkıştırılıyor mu?
• Sitede hangi üçüncü taraf kodlar çalışıyor, hangisini kim ne için eklemiş?
• Sunucu nerede ve ilk yanıt süresi ne kadar?
• Değişikliklerden sonra form ve telefon dönüşümleri test edilecek mi?
• İyileşmeyi saha verisinde ne zaman görmeyi bekliyoruz?

Son soru sanıldığından önemlidir. Saha verisi 28 günlük bir pencereye baktığı için bugün yapılan bir düzeltme raporda ancak birkaç hafta içinde tam olarak görünür. "Yaptık, puan 95 oldu" cevabı laboratuvar verisidir. Asıl sonucu bir ay sonra saha verisinde birlikte kontrol etmeyi isteyin.

Hız bir kez düzeltilip unutulan bir iş değil. Her yeni eklenti, her yeni kampanya görseli siteyi biraz daha ağırlaştırır. Birkaç ayda bir PageSpeed Insights'a bakıp saha verisindeki değişimi izlemek çoğu işletme için yeterli bir alışkanlıktır. Sitenizi yeniden ele almayı düşünüyorsanız web tasarım sayfamızda hızı projenin başından nasıl hesaba kattığımızı anlattık.

Montenegro Dijital Editör Ekibi

Google Ads, SEO ve yerel pazarlama üzerine sahada edindiğimiz deneyimi, işletme sahiplerinin uygulayabileceği bir dille paylaşıyoruz.